POLSTR zamiast WIBOR – co będzie oznaczać ta zmiana dla finansów JST?

W Publink wiemy doskonale, jak wygląda Wasza codzienność. Między przygotowaniem uchwały budżetowej, sprawozdawczością do RIO a pilnowaniem wskaźnika z art. 243 UoFP, rzadko jest czas na śledzenie skomplikowanych komunikatów giełdowych. Jednak na horyzoncie pojawia się zmiana, która bezpośrednio wpłynie na zawarte przez Was umowy kredytowe, pożyczkowe oraz emisję obligacji, a także na zobowiązania zaciągane w niedalekiej przyszłości.

Chodzi o wprowadzenie POLSTR (Polish Short-Term Rate), czyli nowego wskaźnika referencyjnego, który docelowo zastąpi WIBOR. Co szczególnie istotne, POLSTR opiera się na historycznych danych transakcyjnych, co znacząco zmienia sposób naliczania odsetek.

Od WIBOR-u do POLSTR: Co się zmienia?

Prace nad reformą trwają od 2022 roku, kiedy to powołano Narodową Grupę Roboczą (NGR). Cel jest jasny - przejście na bezpieczniejszy i bardziej przejrzysty standard

•  WIBOR (odchodzi do historii): Opiera się nie tylko na transakcjach, ale też na tzw. kwotowaniach. Odzwierciedla to, po jakiej stawce banki mogłyby sobie pożyczyć pieniądze w przyszłości (np. za 6 miesięcy).
• POLSTR (nowy standard): To wskaźnik typu RFR (Risk-Free Rate). Opiera się wyłącznie na realnych transakcjach jednodniowych (overnight – ON). Jest on bliższy rzeczywistej cenie pieniądza, ale wymaga stosowania tzw. pętli składanej (odsetki narastają każdego dnia).
  
  

Jakie są kluczowe daty dla JST?

NGR wyznaczyła konkretne terminy, które powinny znaleźć się w Waszych kalendarzach:

1. Rok  2026 - Faza intensywnej implementacji. Banki masowo wprowadzają POLSTR do ofert dla samorządów.
2. 1 stycznia 2027 r. – Od tego dnia nowe kredyty, pożyczki i obligacje nie powinny być już oparte na WIBOR-ze.
3. Styczeń 2028 r. – Data graniczna. WIBOR ma zniknąć z rynku. Wszystkie "stare" umowy będą musiały zostać dostosowane do nowej rzeczywistości.
   
   

Dlaczego to ważne dla Skarbnika?

W roli „operacyjnego mózgu” finansów JST najważniejsza jest stabilność. POLSTR wykazuje mniejszą zmienność niż testowany wcześniej WIRON i precyzyjniej reaguje na decyzje Rady Polityki Pieniężnej.

Jaka jest znana chronologia wydarzeń w bieżącym roku:

Od I kwartału: Na rynku pojawiają się pierwsze produkty krótkoterminowe i instrumenty pochodne (OIS) oparte o POLSTR. Pozwalają one bankom na bezpieczne wycenianie długoterminowych kredytów dla JST.

Od II kwartału: Następuje pełne otwarcie rynku. Standardem stają się emisje obligacji komunalnych opartych na stopie składanej POLSTR. Samorządy będą musiały nauczyć się planowania kosztów w oparciu o wskaźnik backward-looking (gdzie dokładna kwota odsetek jest znana dopiero na koniec okresu odsetkowego).

Jednak najważniejszą zmianą dla gmin jest ewolucja rynku długu, wkrótce standardem staną się:

• Emisje obligacji komunalnych opartych na POLSTR – samorządy będą musiały nauczyć się konstruowania warunków emisji w oparciu o wskaźnik backward-looking (historyczny), gdzie ostateczny koszt odsetkowy znany jest na koniec okresu.
• Rozwój stałej stopy procentowej – równolegle do POLSTR, promowane będzie finansowanie o stałym oprocentowaniu, co może być atrakcyjną alternatywą dla JST szukających pełnej przewidywalności budżetowej.
  
  

W obecnym roku spodziewamy się wydania rozporządzenia Ministra Finansów, które wyznaczy ustawowy zamiennik dla WIBOR. Oznacza to, że istniejące umowy kredytowe i obligacje JST zostaną automatycznie przeliczone na nowy wskaźnik z uwzględnieniem tzw. spreadu korygującego. Ma on zapewnić, że po zmianie wskaźnika rata kredytu czy kupon obligacji nie zmienią się gwałtownie.

Ministerstwo Finansów już wyznacza kierunek

Jako ciekawostkę warto podać, że w IV kwartale 2025 roku Ministerstwo Finansów przeprowadziło dużą aukcję obligacji (sprzedano papiery za ponad 10 mld zł). Co istotne, po raz pierwszy resort sprzedał obligacje oparte właśnie na wskaźniku POLSTR.
To jasny sygnał od rynku i rządu: POLSTR staje się faktem. Skoro Skarb Państwa zaczyna emitować dług oparty na tej stawce, wkrótce zaczną to robić banki komercyjne, spółdzielcze i domy maklerskie, z którymi współpracujecie.

Eksperci Publink są z Wami!

Przesiadka na POLSTR to proces techniczny i operacyjny. Zespół ekspertów Publink już teraz analizuje nowe wzorce umów bankowych, aby zapewnić Państwu wsparcie przy restrukturyzacji zadłużenia i nowych emisjach.

Będziemy trzymać rękę na pulsie i informować o kolejnych krokach reformy, aby zmiana wskaźnika w Waszych budżetach przebiegła niezauważalnie.