Blog Publink - odpowiedzi, wskazówki, wzory dokumentów dla JST

XII Akademia Publink

Autor: Brygida Sewohl | 30 stycznia 2026 r.

Już 12 lutego startuje XII Akademia Publink. Podczas pierwszego spotkania skupimy się na sprawozdaniu z wykonania budżetu, a 26 lutego porozmawiamy o aktualizacji WPF.

Akademia Publink to wydarzenie, które od lat cieszy się dużym zainteresowaniem Skarbników i osób z nimi współpracujących. Przypominamy kluczowe przepisy, podpowiadamy sprawdzone rozwiązania realnych problemów i opieramy się na prawdziwych historiach z życia JST. Znamy codzienne wyzwania samorządu, dlatego chcemy tworzyć bardziej ludzką administrację.

Dołącz do naszego wydarzenia.

O sprawozdaniu z wykonania budżetu

Analizując opinie regionalnych izb obrachunkowych, widać, że w ciągu ostatnich trzech lat wzrosła liczba opinii negatywnych oraz pozytywnych z zastrzeżeniami dotyczących sprawozdania z wykonania budżetu. Dobra wiadomość jest taka, że liczba opinii pozytywnych wciąż utrzymuje się na poziomie ponad 80%.

W ustawie o finansach publicznych zaledwie dwa artykuły odnoszą się bezpośrednio do sprawozdania z wykonania budżetu. Skąd więc wciąż pojawiające się uwagi i zastrzeżenia RIO?

Najczęściej wskazywane nieprawidłowości

W opiniach o sprawozdaniu z wykonania budżetu RIO najczęściej zwraca uwagę na naruszenie zasad dokonywania wydatków, w tym m.in.:

  • przekroczenia planu finansowego,
  • udzielanie dotacji bez uchwały organu stanowiącego JST o udzieleniu pomocy finansowej,
  • zaniechania wydatków w wysokościach i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań,
  • powstawanie zobowiązań wymagalnych i odsetek za nieterminowe regulowanie zobowiązań.

Takie nieprawidłowości mogą skutkować sankcjami przewidzianymi w przepisach o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych.

To jednak nie koniec. Kolejną grupą uwag są naruszenia zasad zaciągania i spłaty zobowiązań, w tym przede wszystkim:

  • zaciąganie zobowiązań powyżej planu wydatków,
  • dokonywanie wydatków powyżej limitów określonych w uchwale budżetowej,
  • nieuwzględnienie w planie wydatków płatności wynikających ze zobowiązań zaciągniętych w latach poprzednich.

RIO ostrzega

W opiniach dotyczących sprawozdania często widać troskę organu nadzorczego o przyszłość JST. Dla niektórych może to brzmieć jak nadmierna ingerencja, ale takie sygnały potrafią zadziałać na wyobraźnię decydentów i uchronić samorząd przed poważnymi konsekwencjami.

RIO bywa szczególnie zaniepokojone wysokim poziomem zobowiązań, deficytem operacyjnym oraz brakiem stabilności finansowej JST, bo to może doprowadzić do realnego zagrożenia utraty zdolności realizacji zadań publicznych w roku bieżącym i kolejnych latach.

Pomijana ustawa

Nawet pozornie drobne przeoczenie obowiązku wynikającego z art. 6r ust. 2e ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach może skutkować co najmniej uwagą w opinii RIO. Takie sytuacje zdarzają się nawet doświadczonym Skarbnikom, dlatego warto pamiętać, że w sprawozdaniu należy opisać:

  • dochody z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi,
  • wydatki poniesione na funkcjonowanie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi z wyszczególnieniem kosztów,
  • koszty obligatoryjne (m.in. odbieranie, transport, zbieranie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów; PSZOK; obsługa administracyjna; edukacja ekologiczna),
  • koszty fakultatywne (m.in. pojemniki/worki; utrzymanie pojemników; punkty napraw i ponownego użycia; usuwanie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do składowania)
  • informację o wysokości środków pochodzących z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które nie zostały wykorzystane w poprzednim roku budżetowym wraz z przeznaczeniem.

Termin

Zarząd JST przedstawia organowi stanowiącemu do 31 marca 2026 r.:

  • roczne sprawozdanie za 2025 rok z wykonania budżetu JST,
  • roczne sprawozdanie z wykonania planu finansowego jednostek, dla których organem założycielskim jest JST,
  • informację o stanie mienia JST.

Do tego samego terminu sprawozdanie z wykonania budżetu należy przekazać również regionalnej izbie obrachunkowej.

Co dalej?

Sprawozdanie należy opublikować. Odpowiednimi miejscami są Biuletyn Informacji Publicznej oraz Wojewódzki Dziennik Urzędowy.

Dowiedz się więcej o sprawozdaniu z wykonania budżetu

Serdecznie zapraszamy na spotkanie 12 lutego. Przybliżymy kluczowe kwestie związane ze sprawozdaniem, szczegółowo omówimy przepisy i pokażemy dobre praktyki, które pomagają uniknąć uwag i zastrzeżeń RIO.