Kalendarz CRU

Ekspertka w dziedzinie finansów publicznych z blisko 20-letnim doświadczeniem w samorządzie. Była główną księgową, kierowniczką wydziału finansowego i skarbnikiem gminy, więc budżet JST zna zarówno od strony przepisów, jak i codziennej pracy. Jest autorką publikacji o ustawie o finansach publicznych. Prowadzi szkolenia i występuje na konferencjach. Tłumaczy przepisy konkretnie i przystępnie, na przykładach z samorządowej praktyki.

Zaktualizowano: 5 min czytania
Okładka: CRU – Kluczowe daty. Kartka kalendarza z czerwonymi pinezkami i zakreśloną datą 30
Spis treści
  1. Skąd się wziął CRU? Ustawa z 2021 r. i przesunięcia terminów
  2. Dlaczego CRU nie ma progu kwotowego?
  3. Kluczowe daty CRU
  4. 1 kwietnia 2026 r.: konta i dostęp
  5. 1 lipca 2026 r.: start rejestru
  6. Rozporządzenie w sprawie CRU

Aktualizacja 10.11.2026 r.: artykuł zaktualizowany po starcie CRU i wydaniu rozporządzenia w sprawie rejestru (Dz.U. 2026 poz. 440). Pierwsza wersja z 2.01.2026 r. opisywała przygotowania do startu.

Kiedy po raz pierwszy pojawiło się hasło „rejestr umów”, wielu potraktowało je jak odległą zapowiedź – kolejną zmianę, która „jeszcze nie teraz”. Terminy przesuwano, koncepcję doprecyzowywano, a temat wracał falami. Od 1 lipca 2026 r. Centralny Rejestr Umów działa – z konkretną konstrukcją, konkretnymi obowiązkami i konkretnymi datami. Oto najważniejsze z nich i historia, która do nich doprowadziła.

Skąd się wziął CRU? Ustawa z 2021 r. i przesunięcia terminów

Niepozorna ustawa z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw stała się początkiem dużych zmian… w ustawie o finansach publicznych. To właśnie w tym akcie, na pozór niedotyczącym JST, po raz pierwszy pojawiło się pojęcie rejestru umów.

Wtedy rejestr definiowano jako system teleinformatyczny prowadzony przez Ministra Finansów, a obejmować miał umowy o wartości powyżej 500 zł. Jego start zapowiadano na 1 lipca 2022 r. Czasu było mało, więc nikogo nie zdziwiło, że już ustawą z 9 czerwca 2022 r. przesunięto termin na 1 stycznia 2024 r. W drugiej połowie 2023 r. okazało się, że Minister Finansów nie zdąży uruchomić rejestru, więc ustawą z 16 sierpnia 2023 r. ogłoszono kolejne przesunięcie – tym razem na 1 stycznia 2026 r.

Gdyby na tym się skończyło, od początku 2026 r. mielibyśmy już jawny rejestr umów.

Dlaczego CRU nie ma progu kwotowego?

W 2025 r. dużo dyskutowano o tym, od jakiej wartości umowa ma trafiać do rejestru. Projekt Ministerstwa Finansów z marca 2025 r. zakładał podniesienie progu z 500 zł do 10 000 zł, czemu sprzeciwiały się organizacje społeczne. Ostatecznie 4 grudnia 2025 r. uchwalono ustawę, w której na nowo zdefiniowano prawa i obowiązki związane z Centralnym Rejestrem Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (CRU JSFP) – i zniesiono limit kwotowy.

Co to oznacza w praktyce? Do rejestru trafiają informacje o każdej umowie zawartej przez jednostkę sektora finansów publicznych lub na jej rzecz, która stanowi zamówienie w rozumieniu Prawa zamówień publicznych (roboty budowlane, dostawy lub usługi) i została zawarta w formie pisemnej, dokumentowej, elektronicznej albo innej formie szczególnej – niezależnie od wartości. Ustawa przewiduje katalog wyłączeń, ale co do zasady publikujemy niemal wszystko. Sprawdź, które umowy trzeba publikować w CRU.

Kluczowe daty CRU

  • 1 kwietnia 2026 r. – można składać wnioski o założenie kont w systemie CRU; wchodzi w życie rozporządzenie w sprawie rejestru.
  • 1 lipca 2026 r. – start rejestru: obowiązek dotyczy umów zawartych od tego dnia.

Rejestr nie dotyczy tylko urzędu gminy czy starostwa. Dotyczy wszystkich jednostek sektora, a więc również m.in. przedszkoli, szkół, CUW, ośrodków pomocy społecznej.

1 kwietnia 2026 r.: konta i dostęp

Od tego dnia jednostki mogą składać wnioski o założenie konta w systemie CRU. Szczegółowy tryb określiło rozporządzenie: wniosek składa kierownik jednostki albo upoważniona przez niego osoba, a użytkownicy konta jednostki mogą mieć uprawnienia administratora, wprowadzającego albo publikującego informacje o umowie. Konto można założyć także później, np. w nowo utworzonej jednostce, na tych samych zasadach.

Warto mieć też wewnętrzną procedurę: kto akceptuje „wsad” do rejestru, kto weryfikuje dane pod kątem RODO i jak wygląda ścieżka odpowiedzialności – z kluczową zasadą, że za treść odpowiada Kierownik Jednostki. Więcej o tym w artykule Odpowiedzialność za Centralny Rejestr Umów.

1 lipca 2026 r.: start rejestru

To właściwa „godzina zero”. Zgodnie z art. 14a ustawy z 14 października 2021 r. (w brzmieniu nadanym nowelizacją z 4 grudnia 2025 r.) obowiązek udostępniania i aktualizowania informacji w Centralnym Rejestrze Umów stosuje się do umów zawartych od 1 lipca 2026 r.

Co to oznacza w praktyce?

  • Umowy podpisane 30 czerwca 2026 r. i wcześniej nie podlegają obowiązkowi wpisu.
  • Każda umowa spełniająca ustawowe kryteria, podpisana 1 lipca 2026 r. lub później, musi trafić do systemu bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 30 dni od zawarcia.
  • Ten sam termin dotyczy zmian informacji o umowie, np. po aneksie, wypowiedzeniu czy zakończeniu umowy.

Rozporządzenie w sprawie CRU

Na rozporządzenie czekaliśmy do wiosny. Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 30 marca 2026 r. w sprawie Centralnego Rejestru Umów JSFP (Dz.U. poz. 440) określiło m.in. tryb zakładania kont i nadawania uprawnień oraz zakres informacji o umowie. Ustaliło też, jaką wartość umowy wpisujemy: bez VAT, z uwzględnieniem opcji i wznowień, a przy umowie na czas nieoznaczony – za pierwsze 48 miesięcy. Więcej o tym w artykule CRU: Biurokratyczny koszmar czy cyfrowa rewolucja?

Zobacz też, co zyskujesz, publikując umowy do CRU z Publink Dokumenty.

Brygida Sewohl
O autorze
Brygida Sewohl
Ekspertka ds. finansów publicznych

Ekspertka w dziedzinie finansów publicznych z blisko 20-letnim doświadczeniem w samorządzie. Była główną księgową, kierowniczką wydziału finansowego i skarbnikiem gminy, więc budżet JST zna zarówno od strony przepisów, jak i codziennej pracy. Jest autorką publikacji o ustawie o finansach publicznych. Prowadzi szkolenia i występuje na konferencjach. Tłumaczy przepisy konkretnie i przystępnie, na przykładach z samorządowej praktyki.

12 rzeczy, których RIO nie sprawdzi w projekcie budżetu na 2027 Skarbnik kontra włodarz: co zrobić, żeby argumenty za ułatwieniem pracy JST wygrały?
Udostępnij

Bądź na bieżąco

Zmiany w przepisach, terminy sprawozdawcze i zaproszenia na webinary — w newsletterze Skarbnica Wiedzy.

Dołącz do skarbników, którzy wiedzą pierwsi.

Newsletter Publink — Skarbnica Wiedzy