Ekspertka w dziedzinie finansów publicznych z blisko 20-letnim doświadczeniem w samorządzie. Była główną księgową, kierowniczką wydziału finansowego i skarbnikiem gminy, więc budżet JST zna zarówno od strony przepisów, jak i codziennej pracy. Jest autorką publikacji o ustawie o finansach publicznych. Prowadzi szkolenia i występuje na konferencjach. Tłumaczy przepisy konkretnie i przystępnie, na przykładach z samorządowej praktyki.
Od 2027 r. o paragrafie zakupu w dużej mierze decyduje polityka rachunkowości: zakup ujmowany od razu w kosztach trafia do § 778, a środek trwały do § 701 przy jednorazowym umorzeniu albo do § 702 przy amortyzacji stopniowej. W tej części odpowiadam na pytania o meble, drukarki, pomoce dydaktyczne, licencje oraz umundurowanie i stroje.
To druga część odpowiedzi na pytania z webinaru „O budżecie 2027 i nowej klasyfikacji budżetowej”. W części 1 pisałam o progach w polityce rachunkowości, a w osobnym wpisie odpowiadam na polemikę doświadczonej dyrektorki wydziału budżetu.
Nowa klasyfikacja zakupów od 2027 roku
W jakim paragrafie należy klasyfikować zakup mebli?
-1.png?width=80&height=80&name=Brygida%20Sewohl%20(1)-1.png)
To zależy od polityki rachunkowości. Jeśli meble mają wartość poniżej progu istotności i od razu trafiają w koszty, klasyfikuje się je w § 778, czyli w wydatkach bieżących.
Jeśli polityka uznaje je za środki trwałe, wydatek jest majątkowy. Zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej meble mogą być umarzane jednorazowo bez względu na wartość. Wtedy właściwy jest § 701, także dla mebli droższych niż 10 000 zł. O wyborze paragrafu decyduje sposób amortyzacji, a nie kwota: § 701 obejmuje środki trwałe amortyzowane jednorazowo, a § 702 wprost ich nie obejmuje.
Jeśli polityka rachunkowości przewiduje dla mebli amortyzację stopniową, właściwy jest § 702.
Czy drukarkę też trzeba już planować w wydatkach majątkowych?
Tak, jeśli według polityki rachunkowości drukarka będzie środkiem trwałym. W odróżnieniu od mebli drukarka należy do pozostałych środków trwałych, które jednorazowo można umarzać tylko do wartości określonej w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, czyli obecnie do 10 000 zł (§ 7 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej).
W praktyce:
- drukarka poniżej progu istotności, ujmowana od razu w kosztach → § 778 (wydatek bieżący),
- drukarka do 10 000 zł uznana za środek trwały → § 701 przy jednorazowym umorzeniu albo § 702 przy amortyzacji stopniowej (wydatek majątkowy),
- drukarka powyżej 10 000 zł → § 702 (wydatek majątkowy, amortyzacja stopniowa).
Jednorazowe umorzenie to możliwość, a nie obowiązek, więc wybór między § 701 a § 702 dla drukarki do 10 000 zł należy do jednostki.
Jak podejść do pomocy dydaktycznych? Czy ujmujemy je w § 777, a może jako środki trwałe?
Z wyjaśnień Ministerstwa Finansów opublikowanych w dniu 10.08.2026 r. wynika, że zakup pomocy dydaktycznych, niezależnie od ich wartości, należy klasyfikować w paragrafie „Środki dydaktyczne i książki” z odpowiednią czwartą cyfrą, a więc w § 777.
W komentarzach eksperckich trwa jednak dyskusja, bo rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (§ 7 ust. 2) pozwala ujmować środki dydaktyczne jako środki trwałe umarzane jednorazowo.
Czy licencje zawsze będą wydatkami majątkowymi?
Nie zawsze. Paragrafy 711 i 712 należą do grupy wydatków majątkowych, ale trafiają do nich tylko licencje, które są wartościami niematerialnymi i prawnymi.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości wartości niematerialne i prawne to m.in. nabyte licencje, które nadają się do gospodarczego wykorzystania, mają przewidywany okres ekonomicznej użyteczności dłuższy niż rok i są przeznaczone do używania na potrzeby jednostki.
W praktyce:
- licencja, która jest wartością niematerialną i prawną umarzaną jednorazowo zgodnie z polityką rachunkowości → § 711 (wydatek majątkowy),
- licencja, która jest wartością niematerialną i prawną amortyzowaną stopniowo → § 712 (wydatek majątkowy),
- licencja, która nie spełnia definicji wartości niematerialnych i prawnych, np. udzielona na okres nie dłuższy niż rok → wydatek bieżący.
Ministerstwo Finansów potwierdza to w wyjaśnieniach z 30.07.2026: „Wydatki na zakup licencji oprogramowania biurowego stanowiących wartości niematerialne i prawne amortyzowane jednorazowo należy klasyfikować w paragrafie 711”. Kluczowe są słowa „stanowiących wartości niematerialne i prawne”. Chodzi więc nie o każdą licencję, tylko o tę, która spełnia definicję.
Licencję o wartości powyżej 10 000 zł, nawet jeśli jest wartością niematerialną i prawną, klasyfikuje się w § 712. Zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej jednorazowo można umarzać tylko te, których wartość nie przekracza kwoty określonej w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, czyli obecnie 10 000 zł.
W jakim paragrafie klasyfikować zakup umundurowania dla strażników straży miejskiej?
W mojej ocenie w § 233 Świadczenia w naturze niezaliczone do wynagrodzeń.
Ministerstwo Finansów w wyjaśnieniach z 28.09.2026 wskazuje, że § 233 obejmuje świadczenia o charakterze rzeczowym lub ich ekwiwalenty również o charakterze rzeczowym. Jako przykład podaje zakup przez jednostkę odzieży i obuwia roboczego, posiłków, napojów lub innych produktów przekazywanych pracownikom w ramach świadczeń bhp. W tym paragrafie mieści się także indywidualny zakup odzieży roboczej na miarę i dla konkretnego pracownika.
Ministerstwo nie wypowiedziało się wprost o umundurowaniu straży miejskiej. Strażnicy są jednak pracownikami, niezależnie od tego, czy straż działa jako odrębna jednostka organizacyjna gminy, czy w strukturze urzędu (art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych). Zgodnie z art. 21 ust. 1 tej ustawy podczas wykonywania czynności służbowych mają obowiązek nosić umundurowanie. Dostają je do własnego użytku, więc w mojej ocenie jest to świadczenie rzeczowe dla pracownika.
Jeśli zamiast umundurowania strażnik dostaje ekwiwalent pieniężny, § 233 nie znajdzie zastosowania. W tych samych wyjaśnieniach Ministerstwo wskazuje, że ekwiwalenty pieniężne za używanie własnej odzieży i obuwia roboczego klasyfikuje się w paragrafach wydatków osobowych niezaliczonych do wynagrodzeń. Dla pracowników samorządowych będzie to § 234 Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń.
W jakim paragrafie klasyfikować zakup stroju dla kierownika USC?
W mojej ocenie to zależy od tego, czy strój trafia do konkretnej osoby, czy zostaje w urzędzie jako wyposażenie.
Ministerstwo Finansów w wyjaśnieniach z 28.09.2026 wskazuje, że § 233 Świadczenia w naturze niezaliczone do wynagrodzeń obejmuje świadczenia o charakterze rzeczowym lub ich ekwiwalenty również o charakterze rzeczowym. Mieści się w nim m.in. indywidualny zakup odzieży roboczej na miarę i dla konkretnego pracownika. Ministerstwo nie odniosło się jednak wprost do stroju kierownika USC.
Możliwe są dwie sytuacje:
- strój szyty na miarę albo kupiony dla konkretnej osoby, która go używa → w mojej ocenie § 233, bo odpowiada to „indywidualnemu zakupowi odzieży roboczej na miarę i dla konkretnego pracownika”,
- strój pozostaje w urzędzie i korzysta z niego każda osoba pełniąca tę funkcję → to wyposażenie urzędu, a nie świadczenie dla pracownika. Wtedy o paragrafie decyduje polityka rachunkowości. Jeśli strój jest ewidencjonowany jako środek trwały, właściwy jest § 701 Środki trwałe amortyzowane jednorazowo przy jednorazowym umorzeniu albo § 702 Środki trwałe przy amortyzacji stopniowej. Jeśli trafia od razu w koszty, właściwy jest § 778 Materiały i wyposażenie.
Zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej odzież może być umarzana jednorazowo bez względu na wartość. To możliwość, a nie obowiązek.
