Progi w polityce rachunkowości 2027 – pytania z webinaru, cz. 1

Tak, taki układ jest dopuszczalny. Przepisy nie podają jednej „właściwej” kwoty. Jednostka ustala progi sama, na podstawie zasady istotności (art. 4 ust. 4 i 4a ustawy o rachunkowości), z uwzględnieniem dwóch granic:

• dolny próg (np. 500 zł czy 1500 zł) decyduje, czy zakup w ogóle będzie środkiem trwałym. Poniżej trafia od razu w koszty, a w klasyfikacji do § 778 (wydatek bieżący),
• górny próg jednorazowego umorzenia co do zasady nie może przekroczyć wartości z ustawy o CIT, czyli obecnie 10 000 zł (§ 7 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej). To on rozstrzyga między § 701 a § 702. W obu przypadkach to wydatek majątkowy.

To zależy od wielkości budżetu jednostki i od tego, ile takich zakupów dokonujecie. Niższy próg oznacza więcej wydatków majątkowych i więcej pozycji w ewidencji pozostałych środków trwałych (konto 013). Wyższy oznacza więcej wydatków bieżących, a to z kolei obciąża relację z art. 242 ustawy o finansach publicznych. Nie ma tu jednej dobrej odpowiedzi, ale decyzję warto podjąć świadomie i uzasadnić ją w polityce rachunkowości.

Co do zasady tak. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszów celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej jednostka sama ustala zasady umarzania, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Polityka rachunkowości może więc różnicować progi dla grup składników. Trzeba jednak uwzględnić granice wynikające z § 7 ust. 2 tego rozporządzenia:

• sprzęt komputerowy i elektroniczny należy do pozostałych środków trwałych (§ 7 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia). Jednorazowo można go umarzać tylko do wartości określonej w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, czyli obecnie do 10 000 zł, i wtedy wydatek klasyfikuje się w § 701. Powyżej tej kwoty amortyzuje się go stopniowo, a wydatek klasyfikuje w § 702,
• meble mogą być umarzane jednorazowo bez względu na wartość (§ 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia). Dolny próg, np. 2000 zł, jednostka może ustalić w polityce rachunkowości. Meble umarzane jednorazowo klasyfikuje się w § 701 także wtedy, gdy ich wartość przekracza 10 000 zł,
• zbiory biblioteczne również mogą być umarzane jednorazowo bez względu na wartość (§ 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia). W klasyfikacji budżetowej trafiają jednak zawsze do § 701, niezależnie od wartości. Objaśnienie do § 701 w rozporządzeniu Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 20 kwietnia 2026 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych wymienia je wprost, a Ministerstwo Finansów potwierdziło to w wyjaśnieniach z 17.08.2026: „Tak, zakup książek stanowiących zbiory biblioteczne klasyfikujemy w paragrafie »701 Środki trwałe amortyzowane jednorazowo«”.

Formalnie tak. Śrubokręt spełnia definicję środka trwałego z art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości: jest kompletny, zdatny do użytku, przeznaczony na potrzeby jednostki i będzie używany dłużej niż rok. Właśnie dlatego w polityce rachunkowości potrzebny jest próg istotności. To on pozwala uznać śrubokręt za nieistotny, ująć go od razu w kosztach i zaklasyfikować w § 778 jako wydatek bieżący.

Bez takiego progu śrubokręt byłby środkiem trwałym, a wydatek na niego od 2027 r. byłby wydatkiem majątkowym. Dlatego próg warto ustalić jeszcze przed planowaniem budżetu na 2027 r.

Można, jeśli wynika to z zasady istotności i nie zniekształca obrazu majątku jednostki. Trzeba jednak pamiętać o art. 4 ust. 4a ustawy o rachunkowości: pozycji nie można uznać za nieistotne, jeśli łącznie są istotne. Sztućce do stołówki czy firany zwykle spełnią ten warunek. Ale np. wymiana wszystkich koszy ulicznych w mieście za kilkaset tysięcy złotych już raczej nie. Takie wyłączenie warto opisać w polityce jasno, z listą grup składników. 

Można, bo polityka rachunkowości to decyzja jednostki i przepisy nie każą zmieniać progów. Warto jednak pamiętać, że „zobaczyć, co się okaże” oznacza w praktyce decyzję na cały 2027 rok.

Od 2027 r. klasyfikacja wydatku zależy od tego, jak zakup zostanie ujęty w księgach. Wszystko, co według obecnej polityki jest środkiem trwałym, trafi do wydatków majątkowych: do § 701 przy jednorazowym umorzeniu albo do § 702 przy amortyzacji stopniowej. Do wydatków bieżących (§ 778) trafią tylko zakupy poniżej progu.

Zmiany polityki rachunkowości wprowadza się co do zasady od początku roku obrotowego. Jeśli w trakcie 2027 r. okaże się, że próg był za niski, zmiana zadziała dopiero od 2028 r. Tymczasem projekt budżetu na 2027 r. powstaje już teraz i jednostki oraz referaty muszą wiedzieć, które zakupy zaplanować w wydatkach majątkowych.

Dlatego radzę przejrzeć politykę jeszcze w 2026 r. Może się okazać, że dotychczasowe progi nadal się sprawdzają, i wtedy można je zostawić. Ważne, żeby była to świadoma decyzja, a nie skutek tego, że polityki nikt nie przejrzał.