O projekcie budżetu na 2027 rok

Od kilku miesięcy w samorządach mówi się głównie o nowej klasyfikacji budżetowej: nowych paragrafach, kluczach przejścia i konwersji planów. Łatwo przy tym przeoczyć, że budżet na 2027 rok będzie pierwszym budżetem przygotowywanym po nowelizacji ustawy o finansach publicznych z 27 lutego 2026 r. (Dz.U. poz. 426). A ta zmienia coś także w samej uchwale budżetowej.

Zanim usiądziecie do projektu uchwały, warto sprawdzić kilka rzeczy.

1. Nowy podział wydatków

Po stronie wydatków bieżących pojawiają się transfery bieżące. To pojęcie szersze niż dotychczasowe dotacje, bo obejmuje wszystkie przepływy finansowe do innych podmiotów, które nie są zapłatą za towary i usługi.

Co to oznacza w praktyce?
Nowy podział wydatków trzeba było wprowadzić już na etapie zbierania materiałów planistycznych od pracowników merytorycznych i jednostek. Dane przygotowane od razu w prawidłowej strukturze pozwalają skupić się na tym, co w pracy nad budżetem najważniejsze, czyli na jego spięciu, zamiast na poprawianiu klasyfikacji.

2. Uchwała w sprawie trybu prac nad projektem uchwały budżetowej

Uchwała w sprawie trybu prac nad projektem uchwały budżetowej (art. 234 uofp) powinna zostać zaktualizowana przed rozpoczęciem prac nad budżetem na 2027 r. Jeśli tak się nie stało, nic nie stoi na przeszkodzie, by organ stanowiący zmienił ją także teraz. Warto przede wszystkim zweryfikować:
- terminologię: czy uchwała posługuje się pojęciami wprowadzonymi nowelizacją, w szczególności transferami bieżącymi i majątkowymi w miejsce dotacji,
- szczegółowość prezentacji wydatków: czy odpowiada nowej strukturze z art. 236 uofp,
- zakres materiałów informacyjnych i załączników: czy nadal odpowiada ustawowemu układowi budżetu.

Równie ważny jest akt organu wykonawczego w sprawie przygotowania projektu budżetu: zarządzenie wójta, burmistrza lub prezydenta albo uchwała zarządu powiatu lub województwa. To zwykle on określa, w jakim układzie i w jakiej szczegółowości jednostki przekazują materiały planistyczne. Rozbieżność między tymi aktami a nową strukturą wydatków oznacza dodatkowe godziny pracy dla osoby przygotowującej projekt budżetu.

3. Rezerwa na zarządzanie kryzysowe

Obowiązkową rezerwę celową na zarządzanie kryzysowe (art. 26 ust. 4 ustawy o zarządzaniu kryzysowym) liczy się od wydatków pomniejszonych m.in. o wydatki inwestycyjne. W 2027 roku do wydatków inwestycyjnych trafi także część zakupów planowanych dotąd w wydatkach bieżących, więc podstawa obliczenia rezerwy może się zmniejszyć. Ile tych zakupów będzie, zależy od progów istotności przyjętych w polityce rachunkowości. Warto więc mieć ten skutek na uwadze już przy ich ustalaniu. Jak podejść do ustalania progów, opowiem już 1 października podczas webinaru w ramach XIII Akademii Publink.

4. Upoważnienia do zmian w planie wydatków majątkowych

W zależności od progów istotności, wydatków majątkowych w budżecie może być więcej niż dotychczas. Ponieważ ich zmiany co do zasady wymagają uchwały organu stanowiącego, warto już teraz pomyśleć o upoważnieniu z art. 258 ust. 1 pkt 1 uofp. Pozwala ono upoważnić organ wykonawczy do dokonywania innych zmian w planie wydatków niż określone w art. 257, z wyłączeniem przeniesień między działami. W mojej ocenie mieszczą się w tym także zmiany w planie wydatków majątkowych.

Trzeba zaznaczyć, że regionalnym izbom obrachunkowym zdarzało się kwestionować takie upoważnienia. Uważam jednak, że organ stanowiący może je przekazać, i zachęcam, by zamieszczać je w uchwałach budżetowych. Pozwala to sprawnie realizować zadania nakładane na jednostki samorządu terytorialnego.

Część dużych miast ma takie upoważnienie w uchwale budżetowej już dziś. W 2027 roku może się ono okazać przydatne także w mniejszych jednostkach, bo bez niego nawet drobna korekta zakupu wyposażenia może wymagać zwołania sesji.

5. Zabezpieczcie spójność budżetu od początku

Dobre praktyki na start pozostają te same, ale w tym roku mają większe znaczenie:
- uporządkujcie dane planistyczne i porównajcie je z tegorocznymi wydatkami,
- zweryfikujcie środki znaczone z poprzednich lat,
- sprawdźcie, które zadania inwestycyjne mają szansę na dofinansowanie,
- oszacujcie możliwość spłaty planowanych zobowiązań.

A co z nową klasyfikacją?

To temat na osobną, dłuższą rozmowę. Na poprzednim webinarze pani Magdalena zapytała: „Czy w polityce rachunkowości można ustalić sobie jakiś próg, np. 10 000 zł, tak jak było dotychczas?”. Odpowiedź nie jest oczywista. Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych zgłosiła do projektu rozporządzenia poważne uwagi, a Ministerstwo Finansów ich nie uwzględniło.

Podczas Akademii Publink opowiem m.in.:
- dlaczego odejście od progu 10 tys. zł zmienia sposób planowania wydatków majątkowych,
- jaką rolę odgrywa teraz polityka rachunkowości i kto w JST powinien się nią zająć,
- dlaczego ta sama kwota waży inaczej w budżecie Wrocławia, Legnicy i Rewala,
- dlaczego klasyfikacja nie jest sprawą wyłącznie Skarbnika i księgowości.

 W drugiej części Mateusz Klupczyński pokaże, jak przygotować projekt budżetu na 2027 rok w Publink Budżet, w tym automatyczną konwersję na nową klasyfikację. 

👉 XIII Akademia Publink: „O budżecie 2027 i nowej klasyfikacji budżetowej”
📅 1 października 2026 r. (czwartek)
💻 bezpłatny webinar