Czy każdy zakup, który spełnia definicję środka trwałego, musi być od 2027 r. finansowany z § 701 albo § 702? W mojej ocenie nie. Według wyjaśnień Ministerstwa Finansów z 07.07.2026 w § 701 ujmuje się środki trwałe, które zgodnie z polityką rachunkowości są amortyzowane jednorazowo, a rzeczy ujmowane od razu w kosztach mieszczą się w § 778, czyli w wydatkach bieżących.
Po webinarze „O budżecie 2027 i nowej klasyfikacji budżetowej”, który odbył się 1 października 2026 r. w ramach XIII Akademii Publink, dostałam wiadomość od doświadczonej dyrektorki wydziału budżetu, która podjęła polemikę z przedstawionym przeze mnie podejściem do progów w polityce rachunkowości.
Propozycja: wszystkie środki trwałe z § 701 i § 702
W jej ocenie nowa klasyfikacja budżetowa miała ograniczyć liczbę zmian w budżecie, które dotąd wymuszało przekroczenie kwoty 10 000 zł przy zakupach i przenoszenie planu między wydatkami bieżącymi a majątkowymi. Dlatego paragrafy 701 i 702 nie wskazują żadnych kwot. Próg niższy niż 10 000 zł, ustalony w polityce rachunkowości, mógłby jej zdaniem zwiększyć liczbę takich przeniesień.
Autorka nie do końca zgodziła się też z tym, by kierownik jednostki mógł sam określać, co jest środkiem trwałym, ustalając kwoty na podstawie zasady istotności. Definicja środka trwałego w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości jest jedna i nie zawiera kwot, a Ministerstwu Finansów chodziło jej zdaniem o jednolite stosowanie przepisów w całym kraju. Uproszczenia z tej ustawy powinny dotyczyć wyłącznie sposobu ujęcia w kosztach.
Zaproponowała, by wszystkie środki trwałe, czyli rzeczy używane dłużej niż rok, finansować z § 701 albo § 702 bez względu na kwotę, a próg wartościowy stosować dopiero przy księgowaniu. Swoją propozycję przedstawiła w następujący sposób:
– środek trwały od 10 000 zł → § 702, konto 011, amortyzacja stopniowa,
– środek trwały od 1 000 do 10 000 zł → § 701, konto 013, jednorazowe umorzenie, ewidencja pozabilansowa,
– środek trwały do 1 000 zł → § 701, od razu w koszty, ewidencja ilościowa,
– rzeczy używane krócej niż rok → § 778, od razu w koszty.
Na koniec poprosiła o komentarz, czy mogłabym zgodzić się z taką propozycją. Poniżej przytaczam moją odpowiedź.
Moja odpowiedź: kiedy § 701, a kiedy § 778
Zgadzam się z Panią, że ustawowa definicja środka trwałego nie zawiera kwot i że Ministerstwo Finansów odeszło od progu 10 000 zł jako kryterium wydatków majątkowych. Proponowana przez Panią tabela również opiera się jednak na progu istotności (1 000 zł). Różnimy się więc w tym, czy ten próg wpływa na paragraf klasyfikacji, czy wyłącznie na sposób księgowania.
W tej kwestii odwołałabym się do wyjaśnień Ministerstwa Finansów z 07.07.2026. Według nich w § 701 ujmuje się środki trwałe, które zgodnie z polityką rachunkowości są amortyzowane jednorazowo. Z kolei § 778 obejmuje zakup towarów, które nie spełniają kryteriów zaliczenia do środków trwałych „lub na podstawie przepisów odrębnych nie podlegają ewidencjonowaniu na kontach środków trwałych”. W mojej ocenie rzeczy o wartości do 1 000 zł, ujmowane od razu w kosztach, mieszczą się w tej drugiej kategorii, czyli w § 778.
Mam też wątpliwość co do efektu praktycznego. Jeśli wszystkie rzeczy używane dłużej niż rok miałyby być finansowane z § 701, w wydatkach majątkowych znalazłyby się również drobne zakupy, takie jak krzesła, czajniki czy narzędzia. To oznaczałoby więcej, a nie mniej przeniesień między wydatkami bieżącymi i majątkowymi. Próg istotności w polityce rachunkowości pozwala zostawić te zakupy w wydatkach bieżących.
Na marginesie: zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej meble, odzież i umundurowanie czy zbiory biblioteczne mogą być umarzane jednorazowo bez względu na wartość. Takie środki trwałe powyżej 10 000 zł, umarzane jednorazowo, trafią do § 701, a nie do § 702, bo objaśnienie do § 702 wprost wyłącza środki trwałe amortyzowane jednorazowo.
Rozumiem jednak intencję jednolitego stosowania przepisów w całym kraju. Przy tak różnych interpretacjach warto, żeby Ministerstwo Finansów albo regionalne izby obrachunkowe zajęły jednoznaczne stanowisko. Chętnie wrócę do tego tematu, gdy takie stanowisko się pojawi.
Dziękuję za tę polemikę. Takie dyskusje pomagają lepiej zrozumieć nowe przepisy i są w tej chwili bardzo potrzebne.
Więcej o przygotowaniu budżetu na 2027 r. piszę we wpisie O projekcie budżetu na 2027 rok.
